Handboeken

Handboek Douane

110.00.14 Kaderovereenkomst inzake de samenwerking tussen het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en het Ministerie van Financiën bij het toezicht op de uit- en invoer van cultuurgoederen

• 1. Kaderovereenkomst inzake de samenwerking tussen het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en het Ministerie van Financiën bij het toezicht op Cultuurgoederen
• 2. Addendum bij de kaderovereenkomst tussen het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en het Ministerie van Financiën inzake de samenwerking tussen de Erfgoedinspectie en Belastingdienst/Douane
• 3. Bijlage 1. bij de kaderovereenkomst tussen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en het ministerie van Financiën inzake de samenwerking bij het toezicht op cultuurgoederen met betrekking tot de Wet tot behoud van cultuurbezit.
• 4. Bijlage 2. bij de kaderovereenkomst tussen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en het ministerie van Financiën inzake de samenwerking bij het toezicht op cultuurgoederen met betrekking tot Sanctieregeling Irak 2004 II
• 5. Bijlage 3. bij de kaderovereenkomst tussen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Weten-schap en het ministerie van Financiën inzake de samenwerking bij het toezicht op cultuur-goederen met betrekking tot de Wet teruggave cultuurgoederen afkomstig uit bezet gebied
• 6. Bijlage 4. bij de kaderovereenkomst tussen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en het ministerie van Financiën inzake de samenwerking bij het toezicht op cultuurgoederen met betrekking tot de Uitvoeringswet UNESCO-verdrag 1970 inzake onrechtmatige invoer, uitvoer of eigendomsoverdracht van cultuurgoederen

3. Bijlage 1. bij de kaderovereenkomst tussen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en het ministerie van Financiën inzake de samenwerking bij het toezicht op cultuurgoederen met betrekking tot de Wet tot behoud van cultuurbezit.

1. Regelgeving
a. Relevante wetgeving	De volgende wetgeving is van belang bij de uitvoer van cultuurgoederen: - Wet tot behoud van cultuurbezit (hierna Wbc); - Richtlijn 93/7/EEG betreffende de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van een lidstaat zijn gebracht; - Verordening nr. 3911/92 1), betreffende de uitvoer van cultuurgoederen; - Verordening nr. 752/93, houdende toepassingsbepalingen van Verordening nr. 3911/92 1) betreffende de uitvoer van cultuurgoederen. ..... 1) Verordening nr. 3911/92 wordt m.i.v. 2 maart 2009 vervangen door Verordening nr. 116/2009
b. Doel van de wetgeving	De Wbc geeft het wettelijk kader om te voorkomen dat voorwerpen van bijzondere cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis onttrokken worden aan het cultuurbezit van Nederland dan wel aan het cultuurbezit van de overige lidstaten van de Europese Unie (hierna EU).
2. Bevoegdheden en taak
a. Bevoegdheden	Bevoegdheden Belastingdienst/Douane (hierna Douane) De Douane ontleent haar controlebevoegdheden aan de Algemene douanewet (Adw). De Douane kan informatie overdragen op grond van de Adw. Bij het constateren van een strafbaar feit maakt de Douane gebruik van haar opsporingsbevoegdheden op grond van het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar Belastingdienst/Douane. Bevoegdheden Erfgoedinspectie De ambtenaren van de Erfgoedinspectie zijn in artikel 15, lid 2 van de Wbc aangewezen als een van de toezichthouders op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze wet. De ambtenaren van de Erfgoedinspectie maken bij de uitvoering van hun taak gebruik van de bevoegdheden opgenomen in de Wbc (artikel 17, 18, 21), alsmede hoofdstuk 5, afdeling 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht.
b. Taak diverse diensten	Taak Belastingdienst/ Douane/ Team Bijzondere Klantbehandeling/ Centrale Dienst In- en Uitvoer (hierna TBK/CDIU) van Douane Noord: Het TBK/CDIU is verantwoordelijk voor: - de afgifte van de uitvoervergunningen voor cultuurgoederen - de rapportages aan de Erfgoedinspectie, onder meer ten behoeve van de Europese Commissie. Zie verder het Addendum bij de "Kaderovereenkomst Cultuurgoederen". Taak Douane De taak van de Douane is de controle of cultuurgoederen die buiten het grondgebied van de EU worden gebracht, uitvoervergunningplichtig zijn en zo ja, of deze goederen zijn voorzien van de voorgeschreven uitvoervergunningen. De taak op het gebied van het uitvoerverbod verricht de Douane in hun processen uitvoer en passieve veredeling. Daarnaast verricht de Douane specifieke risicogerichte controles naar aanleiding van een door de Erfgoedinspectie gedaan verzoek. Taak Erfgoedinspectie: Hoofdtaak van de Erfgoedinspectie is het toezicht op goed beheer en behoud van het wettelijk beschermde culturele erfgoed. De Erfgoedinspectie heeft onder andere als taken het toezien op: - behoud en beheer van een groot deel van het Nederlandse roerende cultuurbezit conform de Wbc; de naleving van EU-regelgeving betreffende cultuurgoederen.
c. Specifieke taakuitvoering	In overleg met de Erfgoedinspectie is in het handboek VGEM onderdeel "Cultuurgoederen" meer specifiek beschreven hoe de Douane uitvoering geeft aan deze taak.
3. Uitvoering
a. Wijze van handhaving	Generiek handhavingniveau In beginsel geldt dat elke douanecontrole gericht is op de handhaving van alle fiscale en niet-fiscale wetgeving, waarvan de uitvoering aan de Douane is opgedragen (geïntegreerde controle). Dit betekent dat bij relevante goederen- en werkstromen tevens wordt gecontroleerd op de verboden als bedoeld in de Wbc. Specifiek handhavingniveau Gezien het karakter van de verboden en het belang dat er mee wordt gediend maakt de Douane gebruik van risicoanalyse. De wijze waarop deze risicoanalyse vorm wordt gegeven, is opgenomen in het handhavingplan. Monsterneming van cultuurgoederen door de Douane is niet toegestaan. De Erfgoedinspectie coördineert verdere determinatie van de goederen.
b. Afhandeling overtredingen	Opmaken proces-verbaal van bevinding en overdracht Bij twijfel over de vaststelling van een overtreding van de Wbc, schakelt de Douane primair de contactpersoon cultuurgoederen in en deze vervolgens de Erfgoedinspectie. De Erfgoedinspectie geeft de Douane aanwijzingen voor het verdere optreden en de afhandeling. Als de Douane overtreding van de wettelijke bepalingen constateert, kunnen de goederen niet de aangegeven bestemming volgen. In overleg met de Erfgoedinspectie en de boete-fraudecoördinator draagt de Douane geconstateerde overtredingen over aan het Openbaar ministerie. Bij deze overdracht maakt de Douane een proces-verbaal van bevinding en overdracht op. In beslagname van goederen De inbeslagname van de goederen vindt slechts plaats op aanwijzing van de Erfgoedinspectie in samenspraak met de boete-fraudecoördinator. De Erfgoedinspectie geeft nadere aanwijzingen op welke wijze de goederen worden vervoerd dan wel opgeslagen.
4. Planning, evaluatie en verantwoording
a. Doelstellingen en handhavingplan	Jaarlijks stelt de Douane in overleg met de Erfgoedinspectie het "Handhavingplan cultuurgoederen" op. In het Handhavingplan wordt de uit te voeren risicobeheersing beschreven. De risico's inzake de uitvoer van cultuurgoederen zonder uitvoervergunning buiten het grondgebied van de EU maken hier onderdeel van uit. De Douane voert ten behoeve van dit plan risicovinding en risicoanalyse uit. De Erfgoedinspectie draagt bij aan het verzamelen van de hierbij benodigde gegevens. Binnen de Douane wordt het Handhavingplan cultuurgoederen formeel vastgesteld door de landelijke vergadering van risicomanagers. De handhavingdoelstellingen uit het plan worden in het besluitvormingsproces over het totaal aan doelstellingen bij de Douane meegewogen. De Douane koppelt het resultaat hiervan terug aan de Erfgoedinspectie.
b. Evaluatie en verantwoording	De Douane draagt zorg voor de evaluatie van de handhaving zoals die is vastgelegd in het Handhavingplan cultuurgoederen. De Douane verantwoordt zich op basis hiervan aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)/Erfgoedinspectie. De Douane en de Erfgoedinspectie bespreken jaarlijks de samenwerking. Dit heeft tot doel na te gaan of de afspraken in deze bijlage nog actueel en toereikend zijn en of er knelpunten en wensen ten aanzien van de samenwerking zijn.
5. Informatieuitwisseling
a. Horizontaal toezicht en AEO	De Douane consulteert het Ministerie van OCW meer specifiek, de Erfgoed-inspectie, over bedrijven: - die met de Douane afspraken willen maken in het kader van horizontaal toezicht Douane; of - die een certificaat hebben aangevraagd in het kader van de regeling Geautoriseerde Marktdeelnemer/Authorised Economic Operator (hierna: AEO) als bedoeld in artikel 14bis Verordening 2454/93. Wanneer de Erfgoedinspectie relevante gegevens heeft die een beletsel kunnen vormen voor het aangaan van afspraken dan wel de afgifte van het AEO-certificaat deelt zij dit mee aan het Landelijk centrum AEO (hierna: LCAEO) van de Douane. Het LCAEO koppelt aan de Erfgoedinspectie terug wat met de gegevens is gedaan en of de afspraken dan wel het certificaat al dan niet is verleend. De Erfgoedinspectie wijst voor deze informatieuitwisseling een contact-persoon aan en maakt deze bekend aan het LCAEO. Procedures en termijnen worden nader overeengekomen tussen het LCAEO en de Erfgoedinspectie.
b. Informatie-uitwisseling	De Douane - stelt aan de Erfgoedinspectie desgevraagd voor analyse relevante gegevens beschikbaar uit databestanden en dossiers in relatie tot de Wbc; - informeert de Erfgoedinspectie over wijzigingen van wetgeving, handhavingbeleid, nieuwe trends of nieuw ontstane risico's. Het ministerie van OCW / de Erfgoedinspectie - stelt aan de Douane ten behoeve van risicovinding, risicoanalyse en evaluatie relevante gegevens beschikbaar; - informeert de Douane over wijzigingen van wetgeving, handhavingbeleid, nieuwe trends of nieuw ontstane risico's; - informeert de Douane over de wijze van afhandeling van overgedragen zaken en het uiteindelijke resultaat daarvan.
6. Scholing en helpdesk
a. Opleiding en scholing	De Douane is verantwoordelijk voor de inzet van gekwalificeerd personeel voor de uitvoering van de taken die voortvloeien uit deze bijlage. De Erfgoedinspectie levert desgevraagd steun bij de opleiding van douanemedewerkers op het gebied van cultuurgoederen.
b. Helpdesk-functie	Douane Binnen de Douane vervullen de contactpersonen cultuurgoederen de primaire helpdeskfunctie voor hun collega's. De Douane heeft contactpersonen cultuurgoederen aangewezen ter bevordering van meer gerichte ondersteuning aan andere douanemede-werkers. Deze contactpersonen worden ondermeer ingeschakeld bij de bepaling van culturele waarde en ouderdomsbepaling en bij (vermoedelijke) onregelmatigheden. Ook treden zij op als contactpersoon richting de Erfgoedinspectie. Erfgoedinspectie De helpdeskfunctie met betrekking tot het toezicht op cultuurgoederen wordt vervuld door de Erfgoedinspectie. Vragen vanuit de Douane worden via de contactpersoon cultuurgoederen gesteld en beantwoord.
7. Overleg
a. Overleg	Tenminste één keer per jaar of op verzoek vindt overleg plaats tussen de Erfgoedinspectie en de Douane over de handhaving en het toezicht op cultuurgoederen en het functioneren van de samenwerking volgens deze bijlage en het handhavingplan.
b. Contacten over beheer van deze bijlage	ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap: De Erfgoedinspectie Douane: Douane Informatiecentrum (Convenantbeheer en risicobeheersing VGEM)

Den Haag, 21 januari 2009
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,	Namens de Directeur-generaal Belastingdienst,
De directeur Erfgoedinspectie,	Het lid van het managementteam Belastingdienst/Douane Noord,
Mw. Drs. S.E.B. Siregar	Mr. J.A.M. van Lanen