30.05.00 Intellectuele eigendomsrechten
30.05.00 Intellectuele eigendomsrechten, 6 april 2009, Versie 3.1
Bij de uitoefening van hun controletaak kunnen douaneambtenaren goederen aantreffen die vermoedelijk inbreuk maken op bepaalde
Een persoon of onderneming die een voortbrengsel zoals een uitvinding, model, merk, boek, kunstwerk etc. of een nieuw product ontwerpt of ontwikkelt, gebruikt daarbij unieke kennis. Het eindproduct in de vorm van bijvoorbeeld een kunstwerk, een specifiek (merk)teken, een boek of een bepaald procédé, krijgt daardoor een geheel eigen karakter.
Met dit eindproduct kunnen grote (economische) belangen zijn gemoeid. Vaak is er jarenlang aan de ontwikkeling ervan gewerkt en wordt er veel geld in gestoken. Het is voor de bedenker/ontwikkelaar van zo'n voortbrengsel dan ook van groot belang dat iemand anders dit product niet zomaar kan namaken of gebruiken.
De
1. Het is niet meer dan rechtvaardig wanneer de bedenker/ontwikkelaar van een nieuw product het ongestoorde genot hiervan en de vrije beschikking hierover heeft. Hij kan er zelf voor kiezen of hij het voortbrengsel al dan niet te gelde wil maken.
2. Deze rechten spelen een rol in de stimulering van cultuur, onderzoek en ontwikkeling.
3. Tot slot hebben sommige intellectuele eigendomsrechten een ordenende taak. Zij geven namelijk duidelijk aan wat wel en niet mag bij het exploiteren van een creatieve prestatie, uitvoering, merk, product, werkwijze of dienst.
De bescherming van de intellectuele eigendomsrechten is vastgelegd in diverse nationale wetten en internationale verdragen. De bescherming van intellectuele eigendomsrechten wordt echter bemoeilijkt door ontwikkelingen als globalisering, technologische vooruitgang en versnelling van handel- en dienstenstromen.
Namaak en piraterij zijn fenomenen van internationale omvang en hebben ernstige gevolgen op economisch en sociaal vlak. Zo verstoren ze niet alleen een goede werking van de interne markt, maar bemoeilijken ze ook de bescherming van de consument. Hierdoor zijn met name de volksgezondheid, de openbare orde en de veiligheid in het geding. Deze situatie een verlegging van handelsstromen en concurrentievervalsing tot gevolg hebben, waardoor de deelnemers hun vertrouwen in de interne markt verliezen en minder investeren.
De bescherming van de intellectuele eigendomsrechten is dus van zeer groot belang. Op grond van de
De
- het ministerie van Economische Zaken
- het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
- het ministerie van Justitie
Het ministerie van Economische Zaken is verantwoordelijk voor de meeste intellectuele eigendomsrechten uit de Verordening, namelijk:
- het merkenrecht
- het tekeningen- en modellenrecht
- het octrooirecht
- het aanvullend beschermingscertificaat als bedoeld in Verordening (EEG) nr. 1768/92 of Verordening (EG) nr. 1610/96
Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is verantwoordelijk voor de andere intellectuele eigendomsrechten uit de Verordening, te weten:
- het kwekersrecht
- de beschermde oorsprongsbenaming
- de beschermde geografische aanduiding
Het Ministerie van Justitie is verantwoordelijk voor:
- het auteursrecht
- de naburige rechten
De ministeries van Economische Zaken en ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit werken samen met het ministerie van Financiën bij het toezicht op de handhaving van de intellectuele eigendomsrechten.
De samenwerking tussen het ministerie van Economische Zaken en het ministerie van Financiën is vastgelegd in een
De samenwerking tussen het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en het ministerie van Financiën is ook vastgelegd in een kaderovereenkomst. Deze overeenkomst voorziet nog niet in een bijlage over de taak van de Douane bij de handhaving van de intellectuele eigendomsrechten. Deze taak is wel beschreven in de instructies in dit voorschrift.
Bij de bescherming van de intellectuele eigendomsrechten heeft de Douane twee verschillende rollen. Bescherming en de handhaving van de intellectuele eigendomsrechten door de Douane kan plaatsvinden door
- toepassing van de
- toepassing van het strafrecht
Bij het aantreffen van goederen die vermoedelijk inbreuk maken op een intellectueel eigendomsrecht en het toepassen van de Verordening speelt de Douane een faciliterende rol. Dat wil zeggen dat de Douane slechts ondersteunende voorzieningen verleent.
De houder van het recht wordt na het aantreffen van de vermoedelijk inbreukmakende goederen door de Douane in staat gesteld om binnen een bepaalde termijn na te gaan of het inderdaad gaat om goederen die inbreuk maken op zijn intellectuele eigendomsrechten. De houder kan zonodig civielrechtelijk optreden.
Het eindresultaat kan dan zijn: een
De houder van een intellectueel eigendomsrecht is primair zelf verantwoordelijk om op te treden tegen inbreuk op dat recht en beschikt over diverse civielrechtelijke mogelijkheden. Er zijn situaties waarin de civielrechtelijke handhaving niet voldoet, niet wenselijk is of de bescherming van het algemeen belang, strafrechtelijk ingrijpen noodzakelijk maakt.
In bepaalde gevallen past de Douane het strafrecht toe en niet de Verordening. De Douane treedt altijd zelfstandig strafrechtelijk op bij het aantreffen van vermoedelijk inbreukmakende goederen bij
