Veel zeldzame dier- en plantensoorten zijn uitgestorven door intensieve commerciële handel in deze dieren en planten. Nog meer zeldzame dier- en plantensoorten zullen uitsterven als deze handel niet wordt bestreden. Wereldwijd is er het voornemen om de handel in bedreigde diersoorten via wet- en regelgeving aan te pakken.
In 1975 vond de Conventie van Washington plaats. Deze conventie heette officieel Convention on International Trade in Endangered Species of wild fauna en flora, afgekort CITES. CITES is de basis van de internationale samenwerking bij de bestrijding van de internationale commerciële handel in bedreigde dier- en plantensoorten. In de conventie zijn regels vastgesteld om met uitsterven bedreigde dier- en plantensoorten te beschermen. De zwaarte van die regels is afhankelijk van hoezeer een bepaalde soort met uitsterven wordt bedreigd. De handel in ernstig bedreigde soorten is helemaal verboden. De handel in minder ernstig bedreigde soorten mag alleen plaatsvinden, als hiervoor de bij de handel betrokken overheden speciale CITES-documenten hebben afgegeven.
De nationale regelgeving over de bescherming van bedreigde dier- en plantensoorten is opgenomen in de Flora- en fauna wet. Deze wet geeft onder meer aan welke inheemse en uitheemse dier- en plantensoorten als bedreigd worden beschouwd en bevat een verbod om deze te bezitten, te vervoeren en te verhandelen. Verder regelt de Flora- en faunawet dat voor enkele situaties een ontheffing van deze verbodsbepaling kan worden verleend. De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verleent deze ontheffingen.
Het toezicht van de Douane richt zich vooral op het binnen en buiten het Nederlandse grondgebied brengen van beschermde inheemse en uitheemse dier- en plantensoorten en de producten ervan. Denk bijvoorbeeld aan ivoor of voorwerpen van koraal. Dit toezicht gebeurt vooral aan de buitengrens, op het moment dat de goederen worden binnengebracht, maar ook op andere plaatsen in Nederland.
