Ga direct naar de inhoud
Ga direct naar de filters
Ga direct naar de footer
Douane strijdt tegen illegale online handel in medicijnen en designerdrugs
Publicatiedatum 06-08-2026, 15:25 | Laatste update 06-08-2026, 16:03 |
Illegale medicijnen en designerdrugs zijn met een paar muisklikken online te bestellen. Maar daar zijn grote risico's aan verbonden. Dat laat de recente zaak rond webshop Funcaps zien. Het Openbaar Ministerie (OM) brengt meerdere sterfgevallen in verband met middelen die via deze webshop zijn verkocht. De Douane controleert daarom intensief op illegale medicijnen en designerdrugs in post en pakketten. Het Douane Laboratorium onderzoekt de samenstelling van de stoffen en stelt vast onder welke wetgeving het valt.
Verkopers zoals Funcaps mogen geen geneesmiddelen verkopen, omdat daar een handelsvergunning voor nodig is. Het verkrijgen van zo'n vergunning is kostbaar en tijdrovend. Daarom zoeken deze webshops voortdurend de grenzen van de wet op. Bijvoorbeeld door de chemische samenstelling van een middel te veranderen, waardoor de producten soms niet meer onder de Opiumwet of de Geneesmiddelenwet vallen. De middelen werken vaak op dezelfde manier als de stoffen waarvan ze zijn afgeleid. Maar het is niet bekend hoe giftig het middel is, welke bijwerkingen het kan geven en hoeveel je ervan moet nemen. De Funcaps-zaak maakt duidelijk wat de gevolgen kunnen zijn.
Verschillende wetgeving, verschillende gevolgen
Op het Douane Laboratorium onderzoeken medewerkers de samenstelling van illegale medicijnen en designerdrugs. Ook beoordelen zij onder welke wetgeving een stof valt.
Welke wet voor een stof geldt maakt veel uit. Dat bepaalt namelijk wat de Douane en andere toezichthouders kunnen doen. Sommige groepen designerdrugs vallen onder lijst 1A van de Opiumwet. Dit is een nieuwe lijst met psychoactieve stoffen die vergelijkbare risico's hebben als harddrugs. Illegale medicijnen vallen onder de Geneesmiddelenwet. En sommige producten zijn of worden verkocht als voedingssupplement, waardoor ook de Warenwet een rol kan spelen. Daardoor kunnen straffen en maatregelen flink verschillen.
Het moet dus eerst duidelijk zijn wat er precies in een product zit. Pas daarna stellen medewerkers in het laboratorium vast welke regels zijn overtreden.
Ook research chemicals zijn verboden
Veel webshops verkopen hun middelen onder de noemer ‘research chemicals'. Dat wekt de schijn dat de stoffen officieel niet bedoeld zouden zijn voor menselijk gebruik, maar voor onderzoek. Op deze manier willen verkopers de klant doen geloven dat het om niet verboden goederen gaat. Maar het is bekend dat deze middelen vaak gekocht worden door hun psychoactieve werking. Als uit onderzoek blijkt dat het middel onder de Opiumwet of andere regelgeving valt, dan blijft het verboden. Onderzoeksdoeleinden spelen dan geen rol.
Grote risico's voor gebruikers
Wie medicijnen of designerdrugs via schimmige webshops koopt, weet vaak niet wat hij of zij binnenkrijgt. De inhoud kan verschillen van wat op de website staat en de dosering kan anders zijn dan verwacht. Ook voldoet de productie niet aan de strenge kwaliteits- en hygiëne-eisen die gelden in officiële farmaceutische fabrieken. Er zijn pillen in omloop waarvan bekend is dat ze dodelijk kunnen zijn.
Afslankmiddelen en peptides steeds populairder
De Douane ziet ook steeds meer afslankmiddelen met dezelfde werkzame stoffen als bijvoorbeeld Ozempic of Mounjaro. Normaal gesproken worden de afslankmiddelen voorgeschreven en gebruikt onder begeleiding van een arts. Deze controle ontbreekt volledig als iemand de medicijnen illegaal koopt. Soms gaat het ook om experimentele geneesmiddelen. Hierbij is het nog niet duidelijk of ze werken en veilig genoeg zijn. Daarnaast komen de medicijnen vaker uit het buitenland. Het invoeren of uitvoeren van geneesmiddelen zonder vergunning is illegaal.
Bij laboratoriumonderzoek blijkt dat er soms andere stoffen in de afslankmiddelen zitten dan op de verpakking staat. Of dat er helemaal geen werkzame stof is.
Naast afslankmiddelen zijn ook andere peptides populair. Dit zijn experimentele middelen die op sociale media worden aangeraden. Bijvoorbeeld voor een mooie glanzende huid, tegen veroudering, voor een betere concentratie, als haargroeimiddel of om er groot en sterk van te worden.
Ook voor deze middelen is de werking ervan vaak niet duidelijk. Soms zijn de beweringen over de werking alleen gebaseerd op dierproeven. De gevaren van de middelen en ook de effecten over langere tijd zijn onbekend.