AES: vragen en antwoorden
Publicatiedatum 26-06-2025 | Laatste update 05-02-2026 |
Het Automated Export System (AES) is het nieuwe aangiftesysteem voor het proces Uitgaan uit de Europese Unie (EU). Wij hebben de vragen en de antwoorden voor u verzameld op deze pagina.
Procesvragen en formaliteiten
In welk systeem en via welk bericht moet ik de aankomstmeldingen doen?
Aankomstmeldingen gaan via eigen software of via de port community service van een softwareleverancier. U doet de aankomstmelding met de AAX.
Kan ik een aankomstmelding doen voor een onvolledige uitvoeraangifte?
Ja, dat kan als er al een master referentienummer (MRN) bekend is en de aangifte is vrijgegeven. U kunt deze dan gebruiken in de uitvoeraangifte.
Wie moet de aankomstmelding doen als de terminal en cargadoor geen commerciële relatie met elkaar hebben? Heeft de Douane hier een richtlijn voor?
Volgens artikel 267, lid 2 van het Douanewetboek van de Unie (DWU), mogen de volgende personen een aankomstmelding doen:
- de persoon die de goederen uit het douanegebied van de Unie voert
- de persoon namens wie of voor wiens rekening de persoon optreedt die de goederen uit het douanegebied van de Unie voert
- de persoon die de goederen vervoert voordat ze uitgaan uit het douanegebied van de Unie
Wij hebben geen richtlijn of voorkeur voor 1 van deze personen.
Kan het schip al vetrekken voordat er een aankomstmelding is gedaan? En kan de aankomstmelding dan later worden ingevuld, met het tijdstip van voor de Actual Time of Departure (ATD)?
Ja, het schip kan vertrekken voordat er een aankomstmelding is gedaan. Maar als de aankomst wordt gemeld na de ATD, dan versturen we geen bevestiging van het uitgaan naar het kantoor van uitvoer.
Van welk Actual Time of Departure (ATD) gaat de Douane uit: die van de last berth of die van de last port?
Wij gebruiken het bericht van de havenautoriteit. Als toelichting staat in de berichtspecificaties: "Maritime: The ATD declaration is used for reporting the actual departure date/time of the vessel from a specific location in port. For the last location in port which is left by the vessel an ATD declaration needs to be reported."
Wat moet ik op het Douanemanifest bij uitgang (MFX) vermelden?
In het Douanemanifest bij uitgang (Customs Manifest at Exit, MFX) vermeldt u in ieder geval:
- het unieke referentienummer van de zending of het referentienummer van het vervoersdocument
- wanneer de goederen in colli of in containers zijn aangebracht
- het aantal colli
- de identificatienummers van de containers, als u de goederen in containers vervoerd
- het master referentienummer (MRN) van de aangifte ten uitvoer of de aangifte tot wederuitvoer, als dat van toepassing is (artikel 6:2, lid 42 van de Algemene douaneregeling en artikel 332, lid 5 van de Uitvoeringsverordening DWU (UVo.DWU))
Welk master referentienummer (MRN) vermeld ik in het Douanemanifest?
Het MRN van de uitvoeraangifte.
Wie mag de kennisgeving van wederuitvoer (REN) indienen?
De REN moet worden ingediend door 1 van de volgende personen:
- de persoon die de goederen uit het douanegebied van de Unie voert
- de direct vertegenwoordiger van de persoon die de goederen uit het douanegebied van de Unie voert
Bijvoorbeeld een cargadoor. - de persoon die het vervoer doet, vóór het uitgaan van de goederen uit het douanegebied van de Unie (artikel 274, lid 2 en artikel 267, lid 2 van het Douanewetboek van de Unie (DWU))
Bijvoorbeeld een vergunninghouder RTO.
Ik moet een REN-bericht indienen. Moet ik ook een aankomstmelding (AAX-bericht) doen?
Nee, in deze situatie hoeft u geen aankomstmelding te doen. Het REN-bericht bevat exacte gegevens over de plaats van de zending. In het REN-bericht moeten o.a. de volgende gegevens worden aangegeven: de soort plaats (code), de UN/LOCODE, het identificatienummer van het douanekantoor waar de goederen voor douanecontrole beschikbaar zijn, de breedte- en lengtecoördinaten van wereldwijde satellietnavigatiesystemen (GNSS) waar goederen beschikbaar zijn, het EORI-nummer van de marktdeelnemer in wiens bedrijfsruimten de goederen kunnen worden gecontroleerd en het nummer van de vergunning van de betrokken plaats.
Mag de REN ingediend woorden vóór aankomst van het schip (ATA)?
U mag de REN indienen vanaf het moment dat aan de volgende voorwaarden is voldaan:
- Voor de goederen is een ATO ingediend.
- De goederen zijn gelost uit het (lucht)vaartuig waarmee zij zijn binnengebracht.
- De goederen zijn in de RTO-administratie opgenomen.
Ik moet de REN indienen als de goederen binnen 14 dagen de Unie weer verlaten. Maar de wettelijk termijn voor tijdelijke opslag is 90 dagen. Welk bericht moet ik indienen, als ik de goederen na de termijn van 14 dagen wederuitvoer vanuit tijdelijke opslag (RTO)?
Na 14 dagen of langer in een RTO moet u een summiere aangifte bij uitgaan indienen (Exit Summary Declaration, EXD). In het EXD-bericht zitten de gegevens die nodig zijn voor de risicoanalyse voor veiligheidsdoeleinden. U dient de EXD in als bij (weder)uitvoer geen aangifte ten uitvoer of aangifte tot wederuitvoer gedaan hoeft te worden.
De telling van 14 dagen begint als mijn NCTS-zending geregistreerd wordt in het RTO (ISC PGTS), Kan ik dan nog steeds de ATO Key gebruiken als het MRN van deze NCTS-zending?
Ja, dit gaat om wetgeving en zal dus niet veranderen. Bij opname van een zending in een RTO na douanevervoer, kunt u de vervoersaangifte hergebruiken als ATO. Op basis van de ATO tellen we de dagen van tijdelijke opslag vanaf de dag dat het douanevervoer wordt beëindigd en wordt opgevolgd door de tijdelijke opslag.
Zie artikel 145, lid 11 Aangifte tot tijdelijke opslag in de Verordening (EU) nr. 952/2013 vaststelling Douanewetboek van de Unie voor meer informatie.
Als ik een (weder)uitvoer doe en ik zet die op een T1-document (extern douanevervoer), met dan de uitvoer ook een Confirmation of Exit (CoE) krijgen? En moet dit dan gekoppeld zijn aan DMS?
Het MRN van de (weder)uitvoeraangifte komt uit AGS of DMS. U moet het MRN van de (weder)uitvoeraangifte op de T1-vervoersaangifte in NCTS vermelden om een Confirmation of Exit te krijgen.
Ik heb geen confirmation of exit (CoE) gekregen. wat moet ik doen om het uitgaan alsnog bevestigd te krijgen?
Dat u geen CoE hebt gekregen, kan verschillende oorzaken hebben. De meest waarschijnlijke oorzaken zijn dat de aankomstmelding (AAX-bericht) niet of te laat is ingediend of dat het master referentienummer (MRN) van de (weder)uitvoeraangifte niet is opgenomen in het manifest bij uitgaan (MFX). Ook een storing in de douanesystemen kan voor een vertraagde CoE zorgen.
Hebt u geen CoE gekregen? Dan kunt u het uitgaan alsnog aantonen met een zogenaamde nasporingsprocedure. Neem hiervoor contact op met het douanekantoor van uitvoer. Als u het douanekantoor kunt bewijzen dat de goederen zijn uitgegaan, krijgt u alsnog een CoE.
Bewijsmiddelen zijn bijvoorbeeld:
- een kopie van de pakbon die door de geadresseerde buiten het douanegebied van de Unie is ondertekend of gewaarmerkt;
- het betalingsbewijs;
- de factuur;
- een vervoersverklaring;
- een afschrift, verwerkt door de douaneautoriteit van een derde land.
Wij adviseren u om eerst contact op te nemen met uw logistiek dienstverlener. Deze kan u van de benodigde bewijzen voorzien en mogelijk ook aangeven wat het uitblijven van de CoE heeft veroorzaakt.
Is er een noodprocedure voor uitgaan?
Ja. Bij alle aangiftesystemen die de Douane heeft, is een noodprocedure beschikbaar. U vindt alle noodprocedures op de website.
Waar kan ik het schema met alle douaneregelingen downloaden dat tijdens het webinar voor bedrijven door de Douane is toegelicht?
U kunt het schema downloaden van de pagina Stroomschema proces AES uitgaan
AES-berichten
Wat betekent Trader at Exit (TaE)?
De Trader at Exit is de persoon die de goederen aanbrengt bij het douanekantoor van uitgang. De Trader at Exit is verantwoordelijk voor het op tijd indienen van de aankomstmelding en het indienen van een MFX.
In het AAX-bericht moet de aangever verschillen melden ten opzichte van de uitvoeraangifte. Maar wat als dat niet kan, omdat de TaE de oorspronkelijke aangifte niet heeft?
Als de TaE bij aanmaak van de AAX op de hoogte is van verschillen, dan moet de TaE ze melden. Als de TaE dat niet weet bij aanmaak van het AAX-bericht, dan kan dat natuurlijk ook niet gemeld worden. Maar het melden van de verschillen is nog steeds verplicht. In de AAX kan de TaE aangeven of er verschillen zijn ten opzichte van de oorspronkelijke aangifte. Dit doet de TaE via 'discrepancies exist'.
Er zit momenteel geen sanctie op het niet melden van verschillen (minder, meer of andere goederen) aan het douanekantoor van uitgang. Maar het kan dat die in de loop van de tijd er wel komt. Het is strafbaar om veranderingen aan te brengen in de aangifte ten uitvoer. U kunt een geldboete krijgen als u de goederen niet aanbrengt bij het douanekantoor van uitgang. En als u geen aankomstmelding doet, kunt u een bestuurlijke boete van maximaal € 167 krijgen.
- Lees meer over aanbrenging van goederen bij het douanekantoor van uitgang in artikel 331 van de Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2447 van de Commissie op de website van de Europese Unie.
- Lees meer op wetten.overheid.nl over de bestuurlijke boetes (artikel 10:2) en de strafrechtelijke bepalingen (artikel 11:6) in de Algemene Douaneregeling.
Welke data-elementen moet de TaE invullen in het veld 'discrepancies exist', als er verschillen zijn ten opzichte van de oorspronkelijke aangifte?
De TaE vermeldt alléén de afwijkingen van de oorspronkelijke data-elementen. Als bijvoorbeeld de trader referenceID of het goods item number is veranderd, dan vult de TaE daarvan de nieuwe data-elementen in.
Klopt het dat in AES een zending maar 1 keer kan aankomen bij de TaE? Bestaat er geen update-mogelijkheid?
Het AAX-bericht zelf kan niet worden geüpdatet. Er kunnen wel meerdere originelen worden ingestuurd. De douanesystemen ondersteunen meerdere aankomstmeldingen. Het bericht wordt niet afgekeurd, omdat het MRN al een keer als arrival-at-exit is gemeld.
De M42-lijst bevat 1 value customs declaration information: Code CUS. Moet ik hier altijd een vaste waarde invullen?
Ja, u moet altijd de waarde ABO gebruiken voor discrepanties. ABO is nog niet toegevoegd aan de M42-lijst. The additonal statement type moet worden beschouwd als een qualifier, zodat altijd bekend is waar het over gaat.
Message Implementation Guidelines (MIG)
Wat is een MIG?
MIG betekent Message Implementation Guideline.
Een MIG bevat:
- alle informatie die nodig is voor softwareleveranciers of zelfbouwers om software te ontwikkelen die nodig is om aan te kunnen sluiten op een systeem
- een dataset per soort douaneaangifte, of informatie over welke gegevens moeten of kunnen worden vermeld (inclusief de nationaal verplicht gestelde gegevenselementen)
- datasets voor bijvoorbeeld een verzoek tot wijziging van een aangifte of een verzoek voor ongeldig making
- datasets voor de responseberichten van Douane naar de aangever
- de technische invulling van alle berichten die tussen aangever en Douane worden uitgewisseld
Waar vind ik de IT-instructies voor MIG?
Beschikbare IT-technische informatie is gepubliceerd op Douane Supportcentrum voor Softwareontwikkelaars. U heeft een (gratis) abonnement nodig om de instructies te kunnen raadplegen.
Is er documentatie voor IT-afdeling over de impact van het systeem?
In de Message Implementation Guidelines (MIG) staan de specificaties van de nieuwe dataset. Zie voor meer informatie onder het kopje 'Message Implementation Guidelines (MIG)'.