Ga direct naar de inhoud Ga direct naar de filters Ga direct naar de footer

Tijdelijke Opslag (ATO) voor zeevracht

Brengt u via zee goederen van buiten de EU naar Nederland? Dan moet u een Aangifte tot Tijdelijke Opslag (ATO) doen. U dient deze aangifte in via het Single Window voor maritiem en lucht (SW).

Wat verandert er?

Uiterlijk vanaf 16 november 2026 gelden nieuwe regels en nieuwe systeemspecificaties voor het indienen van de ATO. Uiterlijk tot die datum kunt u de huidige ATO gebruiken.

1. Nieuwe systeemspecificaties

De systeemspecificaties voor de ATO veranderen omdat de nieuwe TSD‑specificaties beter aansluiten op de Europese douanewetgeving (DWU).

De aangepaste versie verschijnt rond 1 maart 2026 op het portaal voor softwareontwikkelaars. Voor maritieme aangevers betekent dit het volgende:

  • U kunt u de ATO op twee manieren indienen:
    • een TSD‑bericht met master- én housegegevens;
    • een TSD‑bericht met alleen mastergegevens.
  • Het TSR-bericht (Temporary Storage Re-use) kan niet worden ingediend in Nederland. U geen ENS-gegevens meer hergebruiken in de ATO.

2. Technische informatie

  • De systeemspecificaties voor de ATO maritiem zijn onderdeel van de MIG Single Window.
  • U vindt deze specificaties op het portaal voor softwareontwikkelaars van de Nationale Helpdesk Douane (NHD).
  • De NHD helpt u bij technische vragen en ondersteuning.

Waarom veranderen de regels?

De Europese douanewetgeving (DWU) stelt nieuwe eisen aan de gegevens. Daarom vernieuwt de Douane de ATO‑specificaties, zodat uw aangifte straks beter aansluit bij de Europese regels. Dit zorgt voor:

  • een betere aansluiting op de ENS‑gegevens;
  • minder kans op fouten in de aangifte;
  • minder kans op logistiek oponthoud.

De extra tijd tot uiterlijk 16 november 2026 geeft u ruimte om uw processen en software aan te passen.

Terugkijken webinar

Op 21 mei organiseerde Douane met Portbase een online bijeenkomst over de invoering van de nieuwe ATO. U kunt dit webinar terugkijken.

Veelgestelde vragen

1. ATO, ENS en Uniegoederen

Moet een aangever ook voor Uniegoederen een ATO indienen?

Ja, als goederen via zee worden binnengebracht moet een ATO worden ingediend om de goederen in tijdelijke opslag te plaatsen. Dit geldt ook voor Uniegoederen.

  • Bedrijven die in het bezit zijn van een ‘Vergunning voor het onderhouden van een lijndienst (RSS)’ worden vrijgesteld van de verplichting om een ATO in te dienen voor Uniegoederen.
  • Gebruik je via Portbase ‘Melding Lading Import’ voor het indienen van de ATO? Dan verandert er niets aan de huidige werkwijze.
Let op!  Let op!

Portbase stopt met het indienen van ATO’s namens u bij de Douane. U moet dit voortaan zelf doen. Het is wel belangrijk dat u de ATO‑gegevens blijft insturen in het Port Community System (PCS). Deze gegevens zijn nodig voor andere PCS‑diensten die havenprocessen automatisch laten verlopen. Zo voorkomt u vertraging in de logistieke afhandeling.

Wat is verschil tussen ATO en ENS?

De ENS:

  • is bedoeld om risicoselectie te kunnen uitvoeren op alle goederen aan boord van het schip
  • wordt ingediend  in de eerste haven van de Unie
  • wordt ingediend bij het Shared Trader Portal van DG TAXUD

Uiterste termijnen gelden voor het indienen van de ENS. Bekijk deze termijnen in het Handboek Douane, onderdeel 10.00.00 Binnenbrengen via zee, paragraaf ‘3.1.4 Plaats en tijdstip van indienen van de summiere aangifte bij binnenbrengen’

De ATO:

  • is bedoeld om goederen onder douanetoezicht te plaatsen.
  • wordt alleen ingediend voor de goederen die in Nederland worden gelost.
  • wordt ingediend in het Nationale Single Window.

Uiterste termijnen gelden voor het moment waarop de goederen worden aangebracht. Om vertraging te voorkomen, adviseert de Douane om de aangifte tot tijdelijke opslag al vóór aankomst van het vervoermiddel in te dienen. Bekijk de termijnen in het Handboek Douane, onderdeel 10.00.00 Binnenbrengen via zee, paragraaf ‘3.1.12 Plaats en tijdstip van indienen van de aangifte tot tijdelijke opslag’.

Kan een ATO ook Uniegoederen gegevens bevatten?

Ja, dat kan. In de aangifte tot tijdelijke opslag kunt u op houseniveau bij ‘supporting document’ een document opgeven waarmee u de douanestatus van Uniegoederen aantoont. Hierbij is een documentnummer verplicht.

  • Voor een T2L of T2LF moet u het Master Reference Number (MRN) uit het Proof of Union Status-systeem (PoUS) vermelden. Voor een factuur is dit het factuurnummer: N825 (document T2L) of C620 (document T2LF).
  • Het juiste type ‘supporting document’ bepaalt u aan de hand van het Codeboek Douane, onderdeel DWU ICS2, 213-support doctype. Dit kan zowel op master- als houseniveau.
  • Bedrijven die in het bezit zijn van een ‘Vergunning voor het onderhouden van een lijndienst (RSS)’ zijn vrijgesteld van de verplichting om een ATO in te dienen voor Uniegoederen.
Hoe wordt een manifest met Uniegoederen behandeld als de houder een RSS‑vergunning heeft, en hoe herkent Portbase dit als RSS?

Houders van een ‘Vergunning voor het onderhouden van een lijndienst (RSS)’ hoeven voor Uniegoederen geen ATO meer bij de Douane in te dienen. Logistieke partijen, waaronder containerterminals, hebben deze informatie over Uniegoederen echter wel nodig.

Bedrijven moeten de informatie over de Uniegoederen daarom aan Portbase blijven aanleveren, zodat Portbase deze kan blijven delen met alle gebruikers van het Port Community System. Portbase stopt er echter mee om van deze gegevens een ATO te maken en deze in te dienen bij de Douane.

2. Indienen en verwerken van een ATO

Wat gebeurt er met de container of goederen als na lossing op de terminal de ATO‑gegevens (nog) niet bekend zijn bij de Douane?

De goederen mogen de terminal (RTO – ruimte voor tijdelijke opslag) pas verlaten als de ATO is ingediend, een eventuele controle is uitgevoerd en de goederen zijn vrijgegeven voor een volgende douaneregeling of wederuitvoer.

Bestaat er een mogelijkheid om wijzigingen door te voeren in de TSD na lossing, bijvoorbeeld het omzetten van import naar transshipment?

Wijzigingen op een ATO kunnen worden ingediend vanaf het moment dat de ATO is ingediend (vaak 72 uur vóór aankomst) tot uiterlijk het moment waarop de tijdelijke opslag eindigt (maximaal 90 dagen na aankomst).

Is er een relatie tussen een ATO en een vervolgaangifte, en kan die al via de MID bij de terminal worden ingediend?

Er verandert niets aan de opvolgende regeling na tijdelijke opslag. De vervolgaangifte of wederuitvoer moet binnen 90 dagen na de start van de tijdelijke opslag bij de Douane zijn ingediend.

Kan een onvolledige ATO met een ATA‑bericht toch leiden tot een REN‑notificatie, zodat de transshipmentcontainer kan vertrekken?

Nee, dat kan niet. Eerst moet een volledige ATO zijn ingediend. Een onvolledige ATO wordt niet door de Douane geaccepteerd.

In de ATO moet het vergunningsnummer van de opslaghouder worden vermeld. Betreft dit het entrepotvergunningnummer?

In principe gaat het hier om het vergunningnummer van de houder van de RTO‑vergunning. Het douane‑entrepotvergunningnummer hoeft alleen te worden vermeld als goederen na tijdelijke opslag in een douane‑entrepot worden geplaatst.

Hoe gaat de Douane om met meerdere Bills of Lading (BoL) die op verschillende terminals worden gelost?

Per BoL wordt één ATO aangemaakt. Deze wordt gekoppeld aan het bezoeknummer van het schip en de loslocatie (terminal).

Heeft de ATO invloed op het overbrengen tussen RTO’s, en kan dat als de ATO niet volledig is?

Overbrengen kan alleen als er een geldige ATO is ingediend. De verplichte gegevens moeten volledig zijn ingevuld.

Hoe weten terminals of een ATO volledig is ingediend?

De opdrachtgever (meestal de cargadoor) moet hiervan op de hoogte zijn.

Naar welk MRN verwijst u in de ATO als er geen ENS is ingediend voor niet‑Uniegoederen tussen EU‑havens?

Als niet‑Uniegoederen in een douane‑entrepot liggen, zijn ze al binnengebracht en is een ENS niet nodig. In dat geval hoeft u in de ATO niet naar een ENS‑MRN te verwijzen. De laadhaven is hierbij bepalend.

Hoe wordt omgegaan met restowcontainers bij een cut‑and‑run situatie?

De indiener van de eerste ATO moet deze goederen toevoegen aan de aangifte. Zie voor cut‑and‑run het Handboek Douane, onderdeel 10.00.00, paragraaf 3.1.8.

3. Overgang van oude ATO (SDT) naar nieuwe ATO (TSD)

Wat houdt de deadline van 16 november 2026 in?

Op 16 november 2026 om 12.00 uur eindigt de overgangsperiode voor de invoering van de nieuwe ATO-specificaties voor maritieme aangevers. Maritieme aangevers dienen de nieuwe specificaties vanaf dat moment te hebben ingevoerd. De Douane treedt handhavend op naar aangevers die niet tijdig gereed zijn.

Op welke manier treedt de Douane handhavend op?

Aangevers die op 16 november 2026 (12:00u) de nieuwe specificaties (TSD) nog niet hebben ingevoerd, ontvangen een brief van De Douane. In de brief staat vermeld welke actie zij dienen te ondernemen. Op 10 december 2026 (12:00u) sluit het Douanesysteem waarin de ATO’s volgens de oude specificaties (SDT) worden geregistreerd. In de periode tussen 16 november en 10 december 2026 kunnen uitsluitend wijzigingsberichten op eerder ingediende oude ATO’s (SDT) worden ingediend.

Wat dienen aangevers te doen die de nieuwe ATO-specificaties te laat hebben ingevoerd?

Aangevers die te laat zijn met de invoering van de nieuwe ATO-specificaties, dienen de volgende acties te ondernemen:

  • Zij dienen de nieuwe ATO-specificaties zo snel mogelijk in te voeren. Als zij gebruik maken van de diensten van Portbase, dan dienen zij de go-live datum af te spreken.
  • Zij dienen de Douane te informeren over de nieuwe go-live datum (via douane.implementatie.ics2.ato@douane.nl).
  • Als zij AEO-vergunninghouder zijn, dan dienen zij een registratie in het incidentenregister te maken waaruit blijkt dat zij de nieuwe specificaties te laat hebben ingevoerd. Zij dienen de Douane op de hoogte te stellen van het incident.
Wat verandert er op 10 december 2026 om 12:00 uur?

Het is tot 10 december 2026 om 12:00u ’s middags mogelijk om wijzigingsberichten op al eerder ingediende ATO’s oude stijl (SDT) in te dienen bij de Douane. Na dit moment worden wijzigingsberichten op SDT-berichten niet meer verwerkt.

Wat gebeurt er met een ATO oude stijl (SDT) die vóór 10 december 2026 wordt ingediend / gewijzigd en waarvan het schip later aankomt?

Als de Douane de ATO oude stijl vóór 10 december 2026 om 12.00 uur heeft ontvangen, wordt deze nog in het oude douanesysteem (DMF) geregistreerd. Eventuele responseberichten, zoals de controleaanzegging, worden nog tot 12 januari 2027 aangemaakt en verzonden. Ook andere responseberichten die al in verwerking zijn of automatisch worden aangemaakt, worden nog verzonden. Voorbeelden hiervan zijn het vrijgavebericht voor de terminal (RNI), het zuiveringsbericht (SDW) en het ontbrekingsbericht (EXP).

Krijgen aangevers een melding als een wijzigingsbericht op hun SDT niet meer wordt verwerkt?

Nee. Na 10 december 2026 om 12.00 uur ontvangen aangevers geen melding als hun gewijzigde ATO oude stijl niet meer wordt verwerkt. Vanaf dat moment is de oude manier van aangeven niet meer mogelijk.

Wat gebeurt er met een ATO oude stijl (SDT) die ná 10 december 2026 (12.00 uur) wordt ingediend, terwijl de aankomst van het schip (ATA) al vóór 10 december is geregistreerd?

Elke ATO oude stijl (SDT) die na 10 december 2026 om 12.00 uur door de Douane wordt ontvangen, wordt niet meer geregistreerd of verwerkt. Dit geldt ook voor ATO's die horen bij een bezoek dat al vóór dat tijdstip is aangekomen. Na 10 december 2026 om 12.00 uur kan alleen nog een TSD-bericht worden ingediend.

Kunnen ATO's oude stijl (SDT) die vóór 10 december 2026 (12.00 uur) zijn ingediend na die datum nog worden aangezuiverd?

Ja. Tot medio januari 2027 worden verplichtingen uit ATO's oude stijl die vóór 10 december 2026 om 12.00 uur door de Douane zijn geregistreerd, geautomatiseerd aangezuiverd. Medio januari 2027 wordt het aanzuiveringssysteem van de Douane (NFV) afgesloten. Daarna is geautomatiseerde aanzuivering niet meer mogelijk. Zie ook vraag 9.

Kunnen ATO's oude stijl (SDT) die vóór 10 december 2026 (12.00 uur) zijn ingediend na medio januari 2027 nog worden aangezuiverd?

Ja. In de periode na medio januari 2027 worden deze verplichtingen handmatig door de Douane aangezuiverd.

4. Controleaanzeggingen en ICS2

Zijn er wijzigingen in het controleaanzeggingsproces?

Ja. Door de overgang van de ATO oude stijl (SDT) naar de nieuwe ATO (TSD) verandert de manier waarop de Douane controleaanzeggingen verstuurt. Een cargadoor ontvangt alleen een geautomatiseerd verstuurde controleaanzegging als voor de zending een TSD is ingediend.

Welke soorten controleaanzeggingen zijn er en wie zijn de ontvangers?

Er zijn drie soorten controleaanzeggingen:

  • AEO Control Notification (IE4N11): voor de aangever van de ENS.
  • Control Notification (IE4N09): voor de partijen die in de Arrival Notification (IE4N07) zijn genoemd.
  • Control Notification Import (CNI): voor de aangever van de ATO.

De aangever van de ENS wordt via de genoemde IE-berichten geïnformeerd via de Common Repository. De aangever van de ATO wordt geïnformeerd via het Nederlandse douanesysteem.

Wanneer worden de controleaanzeggingen verstuurd?
  • De IE4N09 wordt verstuurd als een risico is vastgesteld en de goederen in de Europese Unie zijn aangekomen.
  • De IE4N11 wordt voor de maritieme stroom 72 uur vóór de verwachte aankomst van het schip verstuurd.
  • Het moment waarop de controleaanzegging (CNI) wordt verstuurd, hangt af van de AEO-status van de indiener van de ATO. Een niet-AEO-aangever ontvangt de CNI bij aankomst van het schip. Een AEO-aangever ontvangt deze 72 uur vóór de verwachte aankomst.
Op welke manier verandert het controleaanzeggingsproces?

Door de invoering van ICS2 vindt de risicoselectie van de Douane plaats op basis van gegevens uit de ENS in plaats van uit de ATO. Nieuw is dat de controleaanzegging voor de aangever van de ENS via de Common Repository van DG TAXUD verloopt. Marktdeelnemers met een AEO-veiligheidsstatus worden hiermee vooraf geïnformeerd over een geplande controle. De Douane blijft daarnaast een controleaanzegging (CNI) versturen aan de indiener van de ATO (TSD).

Dienen cargadoors actie te ondernemen om controleaanzeggingen te blijven ontvangen?

Ja. Om na 10 december 2026 om 12.00 uur controleaanzeggingen te blijven ontvangen, moet de cargadoor:

  • uiterlijk vanaf 10 december 2026 om 12.00 uur zijn overgegaan op het indienen van nieuwe ATO's (TSD's);
  • in de TSD verwijzen naar het MRN van de juiste ENS.

5. Bijzondere situaties

Welke aandachtspunten zijn er voor aangevers die een ATO voor militaire goederen willen indienen?

Voor aangevers die een ATO voor militaire goederen willen indienen gelden de volgende aandachtspunten:

  • In de TSD verwijst u niet naar het MRN van de ENS. Voor militaire goederen is het namelijk niet verplicht om een ENS in te dienen. Heeft u voor de militaire goederen toch een ENS ingediend? Dan is een verwijzing naar het MRN van de ENS in de TSD optioneel
  • In de TSD gebruikt u code C624 (formulier 302). De code wordt aangegeven onder de ‘supporting documents'. Code C624 kunt u op 2 niveaus opgeven: op (1) consignment niveau of op (2) house consignment-niveau
  • In de TSD geeft u het referentienummer van het formulier 302 aan. Elk formulier 302 heeft een uniek referentienummer dat u de TSD moet vermelden.
  • Lees meer over het gebruik van formulier 302.
Will the presentation or manual be translated into English?

Yes. An English version is available on the Portbase Support website. The presentation itself will not be translated.

Overige vragen

Tijdens de informatiebijeenkomst zijn er ook vragen gesteld aan Portbase. De antwoorden op deze vragen vindt u op de website van Portbase.

Meer informatie

Deel deze pagina