Afvalstoffen
Publicatiedatum 26-08-2025 | Laatste update 27-03-2026 |
De rol van de Douane bij het vervoer van afvalstoffen spitst zich vooral toe op het toezicht op het internationale vervoer van afvalstoffen.
De Douane controleert geen transporten binnen de EU. Tenzij een lading via een EU-land naar een eindbestemming buiten de EU gaat. Dan controleert de Douane de inhoud van de containers aan de hand van risicoanalyses. Soms zijn er steekproeven of controles vanwege signalen in het nieuws of andere signalen.
Europese Verordening
De regels met betrekking tot het vervoer van afval zijn vastgelegd in een Europese Verordening (de Europese Verordening betreffende toezicht en controle op de Overbrenging van Afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschappen, afgekort: EVOA). Het uitgangspunt van deze Verordening is dat aangewezen afvalstoffen in internationaal verband alleen mogen worden overgebracht met toestemming van alle betrokken milieu-overheden.
Melden van voorgenomen transport van afvalstoffen
Een voorgenomen transport van afvalstoffen moet vooraf aan het bevoegde gezag worden gemeld. In Nederland is dit: Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), afdeling EVOA Vergunningverlening Afval. Op basis van de melding zal de Inspectie Leefomgeving en Transport beoordelen of er toestemming kan worden gegeven voor het afvaltransport. Als er toestemming wordt gegeven, dan zal voor het vervoer van de afvalstoffen een document worden gemaakt. Dit document moet tijdens het transport bij de goederen aanwezig zijn.
Of, en zo ja onder welke voorwaarden, een afvaltransport mag plaatsvinden, hangt onder meer af van:
- het proces waaruit de afvalstof voortkomt
- de soort afvalstof
- het gebied waar de afvalstof is ontstaan
- de bestemming van de afvalstof
- de mogelijkheden voor verwerking in het gebied van herkomst, en
- de mogelijkheden voor hergebruik
De EVOA deelt afvalstoffen in, in een groene en oranje lijst van afvalstoffen. Aan elke lijst zijn specifieke regels voor de internationale overbrenging verbonden, waarbij de strengste regels gelden voor afvalstoffen die op de oranje lijst staan.
Onderscheppen illegaal afval
Als de Douane een lading illegaal afval onderschept, dan is de regel dat de vervuiler betaalt. De Douane werkt intensief samen met ILT tegen criminelen die schade toebrengen aan het milieu.
Na een vondst kan de Douane een proces-verbaal opmaken. De officier van justitie beslist daarna over het vervolg. Bijvoorbeeld het voorstellen van een boete of het bedrijf in een rechtszaak vervolgen. Dit heeft in een aantal gevallen zelfs een gevangenisstraf opgeleverd.