Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM)
Publicatiedatum 26-06-2025 | Laatste update 30-03-2026 |
Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) is een CO₂-verordening van de Europese Unie. U betaalt door CBAM een CO₂-correctie als u meer dan 50 ton goederen per jaar de EU invoert waarbij bij de productie CO₂-uitstoot vrijkwam. Lees wanneer u deze CO₂-correctie betaalt en hoe u aangifte doet.
De Douane is samen met de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) verantwoordelijk voor CBAM. De CBAM-verplichting geldt alleen bij de regeling in het vrije verkeer brengen en (gedeeltelijk bij) actieve veredeling.
CBAM-goederen
CBAM-goederen zijn goederen in de categorieën ijzer en staal, cement, meststoffen, aluminium, elektriciteit en waterstof. De volledige lijst met goederencodes vindt u in Bijlage I van de Europese verordening.
U betaalt voor de CO₂ die bij de productie van de goederen is uitgestoten. U rapporteert ook over deze uitstoot in uw CBAM-aangifte.
Wat u moet doen als u CBAM-goederen importeert
U moet drie dingen doen als u meer dan 50 ton per jaar aan CBAM-goederen importeert:
Importeert u minder dan 50 ton aan CBAM-goederen per jaar? U geeft dan in uw aangifte bescheidcode Y137 op.
Waterstof en elekrticiteit
Importeert u waterstof en elektriciteit? De drempelwaarde van 50 ton geldt dan niet voor u.
Toelating als CBAM-aangever aanvragen bij de NEa
Als u meer dan 50 ton aan CBAM-goederen wilt importeren, moet u toelating als CBAM-aangever aanvragen bij de NEa.
Importeert u tijdens het jaar toch meer dan 50 ton aan CBAM-goederen?
En bent u geen CBAM-aangever? U moet dan alsnog toelating als CBAM-aangever aanvragen bij de NEa. Tot u de toelating heeft, accepteert de Douane uw aangifte niet. De aanvraag duurt maximaal 120 dagen.
CBAM-aangifte doen
U moet CBAM-aangifte doen als u meer dan 50 ton CBAM-goederen per jaar importeert. U betaalt een CO₂-correctie als u elk jaar meer dan 50 ton CBAM-goederen importeert, of als u aangifte doet namens de importeur.
Eigen aangifte
Doet u uw eigen CBAM-aangifte? Dan bent u de importeur.
Directe vertegenwoordiging
Maakt u gebruik van directe vertegenwoordiging? U bent dan importeur. U moet dan CBAM-aangifte doen. Uw directe vertegenwoordiger doet geen aangifte.
Indirecte vertegenwoordiging
Maakt u gebruik van indirecte vertegenwoordiging? Maak dan met uw indirecte vertegenwoordiger afspraken over wie optreedt als de importeur en de aangifte doet.
Bent u indirect vertegenwoordiger voor een importeur die in totaal (dus ook bij andere indirecte vertegenwoordigers) meer dan 50 ton CBAM-goederen invoerde? Ook dan moet u of de importeur CBAM-aangifte doen.
Is uw onderneming of bedrijf niet gevestigd in de EU? Dan kan alleen een indirecte vertegenwoordiger voor u optreden als importeur. De indirecte vertegenwoordiger doet dan de aangifte en neemt verplicht de CBAM-verplichtingen op zich. Maak hierover afspraken met uw indirecte vertegenwoordiger.
Aangifte doen in het CBAM registry
U dient als u CBAM-importeur elk jaar uw CBAM-aangifte in. Dit doet u in het CBAM registry.
Bescheidcodes
Voor uw aangifte heeft u bescheidcodes nodig.
Let op: gebruik de juiste bescheidcode
Als u CBAM-aangifte doet, let dan op dat u de juiste bescheidcode (y-code) gebruikt. De bescheidcode voor militair gebruik (Y135) is alleen bedoeld voor militair gebruik.
Twijfelt u of u de juiste bescheidcode gebruikt? Kijk voor het overzicht op de pagina over bescheidcodes.
Continentaal Plat of Exclusieve Economische Zone
Importeert u CBAM-goederen naar het Continentaal Plat of de Exclusieve Economische Zone? Ook dan moet u uw goederen rapporteren en aangifte doen. U doet die aangifte via een formulier.
CO₂-certificaten kopen
U moet ook CO₂-certificaten aankopen. Daarmee corrigeert u de CO₂-uitstoot die vrijkwam bij de productie van uw geïmporteerde goederen.
Elk jaar moeten importeurs evenveel CO₂-certificaten inleveren als is uitgestoten bij de productie van de goederen. Eén certificaat staat gelijk aan één ton CO₂.
CBAM en CERTEX
De Douane controleert automatisch via het Europese systeem CERTEX of importeurs van CBAM-goederen zijn toegelaten als CBAM-aangever.
Waarom heeft de EU de CBAM-verordening ingevoerd?
CBAM zorgt voor eerlijke concurrentie tussen Europese bedrijven en bedrijven buiten de EU. Dat zit zo: de CBAM-verordening ondersteunt de werking van het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS).
Bij het EU ETS systeem moeten producenten EU-emissierechten kopen voor de CO₂-uitstoot van hun producten. Buiten de EU geldt dat niet altijd, waardoor producten soms goedkoper zijn omdat de milieukosten niet meetellen.
CBAM is een onderdeel van het Fit for 55-pakket. Het doel van dit pakket is dat de uitstoot van broeikasgassen met ten minste 55% afneemt vóór 2030.
Wat zijn de uitzonderingen op de CBAM-verordening?
Er zijn drie uitzonderingen op de CBAM-verordening:
- U bent uitgezonderd van de verplichtingen als u minder dan 50 ton aan CBAM-goederen per jaar importeert.
- Importeert u goederen uit Ijsland, Liechtenstein, Noorwegen, Zwitserland, Büsingen, Helgoland, Livigno, Ceuta en Melilla? Dan bent u ook uitgezonderd van de CBAM-verplichtingen.
- Importeert u goederen die voor militaire doeleinden worden gebruikt of vervoerd? Dan bent u uitgezonderd.
Wat gebeurt er als ik meer dan 50 ton CBAM-goederen per jaar importeer?
Bent u al toegelaten als CBAM-aangever? Dan vult u uw CBAM-rekeningnummer op uw aangifte. Bent u nog niet toegelaten? Dan vraagt u alsnog toelating tot CBAM-aangever aan bij de NEa.
Als uw aanvraag is geaccepteerd, heeft de NEa maximaal 120 dagen de tijd om uw aanvraag te behandelen. U kunt tijdens de behandelperiode geen CBAM-goederen importeren.
U let zelf op of u meer dan 50 ton CBAM-goederen per jaar importeert.
Geldt CBAM ook voor goederen die terugkeren naar de Europese Unie?
Nee. De CBAM-verordening geldt alleen voor goederen die van buiten de Europese Unie komen. De CBAM-verordening geldt ook niet voor goederen onder de regeling tijdelijke invoer. Worden de tijdelijk ingevoerde goederen in het vrije verkeer gebracht? Dan gelden de regels uit de CBAM-verordening alsnog.
Mijn goederen hebben een andere code en vallen daardoor niet meer onder CBAM. Kan ik mijn aangifte aanpassen?
Is uw aangifte al in aangiftesysteem DMS? Dan kunt u deze niet meer aanpassen. De Douane kan de aangifte wel ongeldig maken. U kunt vervolgens een nieuwe aangifte indienen. Daarvoor gelden voorwaarden. U vindt meer informatie daarover in het Handboek Douane.
Mijn goederen vallen onder de uitzonderingen uit de CBAM-verordening. Moet ik nog steeds CBAM-aangifte doen?
Nee, u hoeft geen CBAM-aangifte te doen. U moet in uw invoeraangifte wel de bescheidcode die bij uw uitzondering hoort invoeren.
Ik doe als indirecte vertegenwoordiger aangifte voor meerdere importeurs. Die aangiften zijn bij elkaar opgeteld meer dan 50 ton per jaar. Moet ik aangifte doen?
U hoeft geen aangifte te doen. Dat komt omdat de drempelwaarde van 50 ton per jaar per importeur geldt en niet per vertegenwoordiger.
Ik koop goederen van buiten de EU. Ik verwerk of veredel de goederen niet en stuur ze terug naar het land van herkomst. Zijn mijn goederen uitgezonderd van de CBAM-verplichting?
Ja, uw goederen zijn uitgezonderd. Als CBAM-goederen onder de regeling tijdelijke invoer (zowel met volledige als met gedeeltelijke vrijstelling van douanerecht) vallen, dan zijn er geen CBAM-verplichtingen.
Brengt u tijdelijk ingevoerde goederen in het vrije verkeer? Of beëindigt u de regeling tijdelijke invoer niet op de juiste manier? Dan moet u wél aan de CBAM-verplichtingen voldoen.
Ik breng CBAM-goederen van een douane-entrepot in het vrije verkeer. Gelden de CBAM-verplichtingen voor mij?
Ja, de CBAM-verplichtingen gelden vanaf het moment dat u de CBAM-goederen in het vrije verkeer brengt.
Kan ik een overzicht van mijn geïmporteerde CBAM-goederen opvragen bij de Douane?
Nee, dat kan niet. We kunnen in ons systeem geen uitdraai van de ingediende aangiften maken. Dient u uw aangifte niet zelf in? Dan kunt u uw indiener om een lijst met de per kwartaal ingediende aangiften vragen.
Gelden de afspraken uit de CBAM-verordening ook bij de douaneregeling actieve veredeling? En bij aanzuivering via een aanzuiveringsrekening?
Ja, CBAM is van toepassing bij de douaneregeling actieve veredeling. Hierbij onderscheiden we 3 situaties:
Drie situaties
- De goederen worden na de veredeling uitgevoerd.
- Goederen die zich onder de regeling actieve veredeling bevinden, kunnen om de regeling actieve veredeling te beëindigen in het vrije verkeer worden gebracht.
Als niet-Uniegoederen in het vrije verkeer worden gebracht, ontstaat een douaneschuld. De douaneschuld ontstaat op het tijdstip waarop de douaneaangifte wordt aanvaard. - In de vergunning actieve veredeling IM/EX kan opgenomen worden dat veredelingsproducten of goederen die onder actieve veredeling zijn geplaatst maar daarna niet zijn veredeld, na het aflopen van de aanzuiveringstermijn in het vrije verkeer zijn gebracht.
Dit geldt alleen wanneer deze goederen niet onder een daaropvolgende douaneregeling zijn geplaatst of zijn wederuitgevoerd.
De goederen kunnen dan op de markt worden gebracht zonder dat daarvoor een douaneaangifte tot plaatsing onder de regeling in het vrije verkeer brengen moet worden gedaan (artikel 170, lid 1 GVo.DWU).
Veredelingsproducten in het vrije verkeer
Staat in de vergunning actieve veredeling IM/EX dat veredelingsproducten of onder de regeling geplaatste goederen in het vrije verkeer moeten zijn als zij niet onder een volgende douaneregeling zijn geplaatst of zijn wederuitgevoerd bij het aflopen van de aanzuiveringstermijn?
Dan gaat de Douane ervan uit dat de douaneaangifte voor het in het vrije verkeer brengen is ingediend en aanvaard. En dat de goederen in het vrije verkeer zijn gebracht op de datum waarop de aanzuiveringstermijn afloopt (artikel 325, lid 1 Uvo.DWU).
Douaneschuld
Bepalend voor de verplichtingen uit de CBAM-verordening is wanneer de douaneschuld ontstaat: dat is het moment waarop de Douane ervan uitgaat dat de goederen in het kader van het CBAM in het vrije verkeer zijn gebracht.
Dat moment is ook bepalend voor het moment waarop u de CBAM-rapportage over deze goederen moet hebben ingediend. In het geval van actieve veredeling als voorafgaande regeling moet u dat doen in het kwartaal na het kwartaal waarin de goederen worden geacht in het vrije verkeer te zijn gebracht.
Wat betekent preferentiële oorsprong?
Een land met een preferentiële oorsprong is een partnerland van de Europese Unie. Met dit land is een handelsakkoord gesloten. Er gelden gunstige douanetarieven voor.
Een Europese exporteur kan ook een preferentiële oorsprongsverklaring afgeven. Dat houdt in dat de afnemer in eigen land minder invoerrechten hoeft te betalen. De EU geeft sommige landen ook eenzijdige tariefvoordelen. Dat heet een Algemeen Preferentieel Systeem (APS). Door die regeling kunnen ontwikkelingslanden goederen tegen een verlaagd tarief invoeren in de EU.
Wat betekent niet-preferentiële oorsprong?
Niet-preferentiële oorsprong betekent dat een product in z’n geheel uit één land komt. Of dat het product in het land waar het is gemaakt een laatste essentiële bewerking heeft gehad.
Gelden de CBAM-verplichtingen voor goederen met een preferentiële oorsprong van een derde land hebben?
U kijkt niet naar preferentiële oorsprong om te bepalen of uw goederen onder de CBAM-verordening vallen.
Hebben uw goederen een niet-preferentiële oorsprong in een derde land? Dan gelden de afspraken uit de CBAM-verordening. Ook als u minder invoerrechten hoeft te betalen door de preferentiële oorsprong.
Ik maak gebruik van indirecte vertegenwoordiging. Wie is er verantwoordelijk voor het nakomen van de verplichtingen uit de CBAM-verordening?
Bij indirecte vertegenwoordiging kunt u afspraken maken over wie verantwoordelijk is voor de verplichtingen uit de CBAM-verordening. U besluit dan samen wie van u verantwoordelijk is.
Er zijn geen richtlijnen over welke afspraken u met uw indirecte vertegenwoordiger moet maken. U moet die afspraken onderling maken. De indirecte vertegenwoordiger moet voor alles dat met handhaving van de CBAM-verplichtingen te maken heeft het aanspreekpunt zijn.
Wanneer een niet EU-aangever vertegenwoordigd wordt door een indirecte vertegenwoordiger, is de indirecte vertegenwoordig altijd verantwoordelijk voor CBAM.
Uw indirecte vertegenwoordiger wordt CBAM-aangever. Op welk CBAM-registry logt die in?
De indirecte douanevertegenwoordiger logt in op het CBAM-registry van de EU-lidstaat waarin die gevestigd is.
Kan de indirecte douanevertegenwoordiger tegelijkertijd meerdere in de EU gevestigde importeurs vertegenwoordigen voor CBAM?
Ja, dat kan. De indirecte vertegenwoordiger kan in de EU alleen optreden als vertegenwoordiger en niet als aangever. De Douane vergelijkt op basis van het EORI-nummer van de CBAM-aangever de douaneaangiften en CBAM-rapporten.
In de aangiften waarin de vertegenwoordiger geen aangever is, moet ook het EORI-nummer van de achterliggende CBAM-aangever opgenomen worden.
Is de indirecte vertegenwoordiger zowel vertegenwoordiger als aangever? Dan maakt de Douane de vergelijking tussen aangifte en rapport met het EORI-nummer van de indirecte vertegenwoordiger.
Kan de indirecte vertegenwoordiger weigeren op te treden als CBAM-aangever als de importeur niet in de EU is gevestigd?
Ja, dat kan. Voor importeurs van buiten de EU is wel dwingend voorgeschreven dat de indirecte vertegenwoordiger optreedt als CBAM-aangever. Wil uw indirecte vertegenwoordiger dat niet? Dan betekent dit dat deze importeur geen CBAM-goederen meer kan importeren naar de EU.
De aangiften van CBAM-goederen van deze buiten de EU gevestigde importeur aanvaardt de Douane niet. Dat komt omdat ze niet voorzien zijn van een EORI-nummer van een toegelaten CBAM-aangever.
Kan de indirecte douanevertegenwoordiger niet in de EU gevestigde importeurs vertegenwoordigen voor de CBAM-regels, terwijl een andere indirecte douanevertegenwoordiger optreedt als de vertegenwoordiger voor douaneaangiften?
Nee. Bij indirecte vertegenwoordiging voor importeurs buiten de EU is de indirecte vertegenwoordiger die de aangifte doet verantwoordelijk voor de CBAM-verplichtingen.
Moet de (service)partij die de CBAM-aangifte namens de importeur aanlevert, zichzelf vermelden in de douaneaangifte?
Nee. De serviceprovider verleent alleen een dienst. De importeur blijft aansprakelijk.
Hoe gaat het CBAM registry om met vertegenwoordiging? Is horizontale machtiging (ketenmachtiging) mogelijk?
Het CBAM registry ondersteunt horizontale machtiging (ketenmachtiging) via eHerkenning.