Regels toezicht beschermde dier- en plantsoorten

Publicatiedatum 26-08-2025 | Laatste update 05-06-2026 | Informatiepagina

Veel zeldzame dier- en plantensoorten zijn uitgestorven door intensieve commerciële handel in deze dieren en planten. Er gelden daarom wetten en regels om bedreigde plant- en diersoorten te beschermen. De Douane houdt toezicht op de naleving van die regels.

Welke regels zijn er?

Er is verschillende wet- en regelgeving waarmee we bedreigde dier- en plantsoorten beschermen. Internationaal is er bijvoorbeeld het CITES-verdrag. Binnen Nederland worden plant- en diersoorten beschermd met de Omgevingswet.

CITES

De regels om internationale handel in bedreigde dier- en plantsoorten te verminderen, staan in de Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES)-overeenkomst.

Doel van dit verdrag is voorkomen dat een soort in het wild uitsterft of sterk in aantal daalt. Bekende voorbeelden zijn ivoor, kaviaar, en producten van tijgers en neushoorns. De Douane houdt toezicht op de naleving van dit verdrag.

Omgevingswet

De nationale regelgeving over de bescherming van bedreigde dier- en plantensoorten staat in de Omgevingswet. Deze wet geeft onder meer aan welke inheemse en uitheemse dier- en plantensoorten bedreigd zijn. In de wet staat ook een verbod om deze soorten te bezitten, vervoeren en verhandelen.

Verder regelt de Omgevingswet dat voor een paar situaties een ontheffing van dit verbod kan worden verleend. De minister van Economische Zaken en Klimaat verleent deze ontheffingen.

De taak van de Douane

De Douane houdt toezicht op het binnen en buiten het Nederlandse grondgebied brengen van beschermde inheemse en uitheemse dier- en plantensoorten. Maar ook op de producten ervan die ervan worden gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan producten van ivoor of voorwerpen van koraal.

De Douane controleert op luchthavens en zeehavens of de regels goed worden nageleefd als u het land binnenkomt. U kunt bijvoorbeeld met dit toezicht te maken krijgen als u een vliegreis maakt via Schiphol. Of als u met de ferry vanuit het Verenigd Koninkrijk naar Nederland reist. Of als u in het buitenland spullen bestelde die in een container op een schip de haven van Rotterdam binnenkomen.

Dit toezicht door de Douane vindt plaats aan de buitengrenzen van de EU, als bedrijven of particulieren goederen binnenbrengen.

Reizigersinformatie over beschermde dier- en plantsoorten

Reist u als particulier naar Nederland? Voor dier- en plantsoorten of producten daarvan die u wel mee mag nemen, heeft u soms een vergunning of certificaat nodig.