Ga direct naar de inhoud
Ga direct naar de filters
Ga direct naar de footer
Douane onderschept meer cocaïne en minder cannabis in eerste helft 2026, werkwijze criminelen steeds diverser
Publicatiedatum 15-07-2026, 6:00 | Laatste update 15-07-2026, 5:51 |
De Douane onderschepte in het eerste halfjaar van 2026 20% meer cocaïne dan in de eerste 6 maanden van 2025. Douaniers troffen in de eerste helft van dit jaar juist 62% minder cannabis aan dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dat blijkt uit de halfjaarcijfers drugs/tabak van de Douane.
In totaal vonden douaniers 19.332 kilo cocaïne tussen januari en juni van dit jaar, ten opzichte van 16.104 kilo cocaïne in de eerste helft van vorig jaar. De hoeveelheid gevonden cannabis daalde van 20.923 kilo in het eerste half jaar van 2025 naar 7.894 kilo nu. Veel cannabis wordt via de lucht gesmokkeld. Ook zijn er veel vondsten van illegale sigaretten en tabak geweest, waarvan het grootste gedeelte (80%) binnenkomt via zeecontainers. De mainports Rotterdam en Schiphol blijven de belangrijkste toe- en uitvoerhavens.
Criminelen werken steeds inventiever en onvoorspelbaarder. Naast drugs is de smokkel van tabaksproducten inmiddels duidelijk een verdienmodel van criminelen. Het is cruciaal dat de Douane flexibel en weerbaar blijft en daarbij de (inter)nationale samenwerking versterkt.
‘Inzetten op breed offensief’
De druk van georganiseerde criminaliteit blijft onverminderd hoog. De Douane ziet een stijging van in beslag genomen cocaïne in de Rotterdamse haven en voortdurende vangsten van cannabis in havens en op luchthavens. De Douane blijft daarom inzetten op de aanpak op de mainports, maar ook in de kleine havens. Het is nog te vroeg om nu, halverwege het jaar, te spreken over trendmatige veranderingen in de cijfers.
Directeur-generaal Douane Nanette van Schelven: ”De smokkel van tabaksproducten is naast cannabis een vast verdienmodel van criminelen geworden. Daarnaast zien we de smokkelmethoden steeds veranderen. Het gaat zowel bij cannabis als tabaksproducten steeds meer om grensoverstijgende ondermijnende criminaliteit. We zetten daarom in op een breed offensief: versterkte controles en verdergaande samenwerking met partners in Nederland en daarbuiten. De Douane is en blijft slim en waakzaam om illegale handel en smokkel tegen te gaan.”
Drugsdashboard
De Douane publiceert twee keer per jaar het drugsdashboard met daarin de vangsten van verschillende soorten drugs. Het dashboard is hier te vinden: Drugsdashboard | Douane Nederland.
Voor het eerst is er nu ook een dashboard met vangsten van illegale sigaretten en tabak. Het dashboard is hier te vinden: Tabaksdashboard | Douane Nederland.
Verandering werkwijze criminelen
De Douane ziet meerdere routes en methodes. Er is wereldwijd een enorm aanbod van cocaïne. In Zuid-Europese landen worden megavondsten gedaan. Dit benadrukt het belang van EU-brede samenwerking binnen het Europese samenwerkingsverband EUCAB en de European Customs Authority (EUCA), waar we cijfers en inzichten delen en waarin Nederland een leidende rol in heeft. Het risico op drop-offs, waarbij pakketten drugs vanaf een groot schip in het water gegooid en vervolgens opgepikt worden door kleinere, snellere boten, betekent dat we in eigen land ook in kleinere havens vaker controleren.
Dit jaar is er in Nederland een drop-off bij Zeeland gesignaleerd. De Douane zoekt daarom de samenwerking met partners, zoals de kustwacht. Daarnaast werkt de Douane met gemeentes met kleine havens en havenmeesters om bijvoorbeeld het cameratoezicht te verbeteren. Andere smokkelmethodes vergen innovatie, bijvoorbeeld om chemisch inwassen beter te detecteren, of extra controles, zoals we doen binnen de privéluchtvaart.
Belangrijke herkomstlanden van drugs zijn Panama, Ecuador en Peru. Het land van verzending kan anders zijn dan het land waar de goederen uiteindelijk als laatst richting de Europese Unie worden geladen.
De Douane heeft in de eerste helft van het jaar met Peru, Canada, Nigeria, Brazilië en Singapore samenwerkingsafspraken gemaakt. Deze internationale samenwerking is belangrijk in de aanpak van drugssmokkel: hierdoor proberen we drugs zo vroeg mogelijk te detecteren, bijvoorbeeld door afspraken te maken over informatie-uitwisseling.
Regionale verschillen
De cijfers tonen aan dat de Rotterdamse haven een belangrijke spil blijft in de cocaïnesmokkel. In Vlissingen is een sterke afname te zien en in de haven van Amsterdam zijn dit eerste halfjaar nog geen onderscheppingen geweest. Het gaat om meer kleine vangsten bij rip-offs, waarbij criminelen bijvoorbeeld de verdovende middelen in sporttassen in de containers verstoppen. We zien juist grotere hoeveelheden bij vangsten verstopt in de lading zelf, zoals in machineonderdelen.
De Douane zet de aanpak op de mainports voort. Zo laat de Douane bijvoorbeeld in de haven van Rotterdam een onderzoek uitvoeren naar de (on)mogelijkheden van scannen van containers direct bij aankomst.
Op Schiphol zijn ten opzichte van voorgaande jaren fors minder passagiers met cocaïne aangetroffen. In de eerste zes maanden van dit jaar gaat het om 22 passagiers, een flinke daling ten opzichte van 103 passagiers in de eerste helft van 2025. Ook in andere EU-landen daalt dat aantal.
Synthetische drugs worden steeds vaker via omringende EU-lidstaten verzonden in plaats van Nederland om detectie te ontwijken. Drugsprecursoren worden vaak via e-commercestroom vanuit China verstuurd. In 2026 gaat het om een ongeveer gelijk aantal zendingen (16 in plaats van 17) en ongeveer dezelfde orde van grootte (4.505 kg ten opzichte van 4.623 kg), vergeleken met 2025.
De Douane ziet dat de smokkel van cannabis een vast onderdeel is van het verdienmodel van criminelen. Hoewel de hoeveelheden onderschepte cannabis in de haven van Rotterdam zijn gedaald, zijn ze gestegen in de haven van Vlissingen (zowel inkomend en uitgaand) en in de luchtstroom. Daar zien we nog steeds veel onderscheppingen cannabis (2.059 kilo in het eerste halfjaar 2026 tegen 1.127 kilo in het eerste halfjaar 2025). Ook andere landen zien dat er veel meer cannabis via lucht wordt gesmokkeld en minder via zee.
Illegale sigaretten en tabak
In de eerste helft van dit jaar zijn er veel vondsten van illegale sigaretten en tabaksproducten geweest, waaronder ruim 106 miljoen stuks sigaretten. Het grootste gedeelte (80%) komt binnen via zeecontainers. Nederland wordt door de hoge accijnstarieven steeds aantrekkelijker voor internationale fraude.
De inkomsten voor de Nederlandse schatkist van tabaksaccijns zijn vorig jaar aanzienlijk gedaald; deze trend lijkt zich dit jaar door te zetten. Volgens de Douane zijn er drie oorzaken voor de lagere opbrengsten: mensen stoppen met roken, ze kopen hun product in het buitenland of stappen over op illegale tabaksproducten. De Douane zet daarom in op verschillende methoden om tabaksfraude te bestrijden. Met het wetsvoorstel ‘Cameratoezicht in relatie tot accijns’ kan de Douane straks camera’s en drones inzetten bij het toezicht op de accijnsregelgeving. Bijvoorbeeld bij een verkeerscontrole om verdachte situaties waar te nemen en te controleren.
Bestrijding van tabaksfraude kan niet zonder (inter)nationale samenwerking. De slagkracht van opsporing zit hier in het samenwerken in teams. Douane en FIOD werken op veel fronten samen, zoals in het combiteam Smoke. Het team wordt uitgebreid met circa 25%, waardoor we de illegale handel nog beter kunnen aanpakken.
De Douane zet ook in op het verstoren van criminele werkprocessen en het opwerpen van barrières tegen crimineel handelen. Eén van die barrières is een vergunningplicht op sigarettenproductiemachines in ons land sinds 2023. Illegale fabrieken kunnen hierdoor ook in de opbouw- en afbouwfase worden aangepakt. Deze aanpak lijkt inmiddels z'n vruchten af te werpen. De laatste jaren treft de Douane minder illegale productielocaties aan in Nederland (vorig jaar 1 illegale sigarettenfabriek en 2 in de opbouw/afbouwfase + 3 productielocaties voor waterpijptabak); in België daarentegen werden vorig jaar in totaal 11 fabrieken opgerold. In de eerste helft van 2026 is in Nederland 1 productielocatie voor waterpijptabak opgerold.
Een ander voorbeeld van een innovatie is de proef ‘algoritme herkenning sigarettensloffen’. Deze proef is onlangs gestart om smokkelaars met koffers vol sigaretten te vinden tussen reizigersbagage op luchthavens. Dit algoritme signaleert bij welke koffers het vermoeden bestaat dat ze meer dan één slof sigaretten bevatten. De resultaten van de proef verwachten we later dit jaar.