Folterwerktuigen
Publicatiedatum 26-08-2025 | Laatste update 24-07-2026 |
Folterwerktuigen zijn goederen die gebruikt kunnen worden voor de doodstraf, foltering of andere onmenselijke behandeling of bestraffing. U mag folterwerktuigen niet zomaar vervoeren van en naar landen buiten de Europese Unie (EU). Er geldt een verbod voor deze werktuigen of u heeft een vergunning nodig.
Folterwerktuigen vervoeren
In de EU gelden er regels voor het in- uit en doorvoeren van folterwerktuigen naar landen buiten de EU (derde landen). De EU heeft de regels voor folterwerktuigen verdeeld in twee categorieën:
- Goederen waar u niet in mag handelen (bijlage 2)
- Goederen waar u een vergunning voor nodig heeft (bijlage 3 en 4)
De afspraken over folterwerktuigen staan in Verordening (EU) 2019/125). De regels gelden ook voor technische bijstand en diensten aan tussenhandelaren.
Let op
Weet u dat de goederen voor foltering of bestraffing worden ingezet? Dan is het verboden om deze goederen door te voeren.
Goederen waar u niet in mag handelen (bijlage 2)
In bijlage 2 staan goederen die voor niets anders worden gebruikt dan voor de uitvoering van de doodstraf, foltering of andere onmenselijke bestraffing. U mag ook geen tussenhandeldiensten uitvoeren of technische bijstand verlenen.
Goederen uit bijlage 2
Goederen ontworpen voor de executie van mensen
Bijvoorbeeld galgen en guillotines. Ook systemen ontworpen voor de executie van mensen door toediening van een dodelijke chemische stof vallen onder deze regeling.
Goederen die volgens de verordening niet geschikt zijn voor gebruik door rechtshandhavingsautoriteiten om mensen in bedwang te houden
Bijvoorbeeld stroomschokapparaten, duimboeien, vingerboeien, duimschroeven en vingerschroeven, stangboeien, beenboeien.
Draagbare apparaten die volgens de verordening niet geschikt zijn voor gebruik door rechtshandhavingsautoriteiten bij oproerbeheersing of zelfbescherming
Bijvoorbeeld stokken of knuppels met een schacht met metalen spijkers.
Zwepen
Bijvoorbeeld zwepen met strengen of riemen die prikkels, weerhaken, spijkers, metaaldraad en dergelijke hebben om de impact van de streng of riem vergroten.
Uitzondering tentoonstelling
Goederen die u of uw handelspartner in het land van bestemming gebruiken voor een tentoonstelling in een museum zijn uitgezonderd. De goederen moeten wel een historische betekenis hebben. Is dat het geval? Dan kunt u een vergunning aanvragen.
Goederen waar u een vergunning voor nodig heeft (bijlage 3 en 4)
Goederen waar u een vergunning voor nodig heeft staan in bijlage 3 en 4. Het gaat om goederen die niet alleen gebruikt kunnen worden voor foltering of onmenselijke bestraffing maar ook voor legitieme doeleinden.
Goederen uit bijlage 3
Goederen om mensen in bedwang te houden
U kunt daarbij denken aan kluisters om de voeten te boeien, of groepskluisters. Individuele boeien of ringen met een vergrendelingsmechanisme en spuwmaskers vallen ook onder deze goederen.
Wapens en apparaten voor oproerbeheersing of zelfbescherming
Bijvoorbeeld draagbare wapens met elektrische ontlading. Of vaste of monteerbare wapens met elektrische ontlading die een groot bereik hebben.
Wapens en apparatuur voor verspreiding van stoffen voor gebruik bij oproepbeheersing of zelfbescherming
Bijvoorbeeld pelargoonzuurvanillylamide en capsicum-oleohars en vaste of monteerbare apparatuur voor de verspreiding van verdovende of irriterende chemische stoffen
Goederen uit bijlage 4
Goederen uit bijlage 4 zijn productie die gebruikt kunnen worden voor executie van mensen met een dodelijke injectie. Daarbij kunt u denken aan amobarbital, pentobarbital, secobarbital, thiopental en natriumzout van deze producten.
Extra ontheffing of vergunning voor goederen uit bijlage 4
Voor sommige middelen uit bijlage 4 moet u een ontheffing of vergunning aanvragen. Dat komt omdat deze middelen ook onder een andere wet vallen.
Bijvoorbeeld amobarbital, pentobarbital, secobarbital en natriumzout van deze producten. Die middelen vallen onder de Opiumwet. Onder de Geneesmiddelenwet vallen thiopental en natriumzout van dit product. U moet voor goederen die onder deze wetten vallen een ontheffing (Opiumwet) of vergunning (Geneesmiddelenwet) hebben.
Vergunningen voor goederen bijlage 3 en 4
Voor de goederen uit bijlage 3 en 4 kunt u een individuele of een globale vergunning aanvragen.
Een individuele vergunning
Een individuele vergunning geldt voor 1 exporteur of tussenhandelaar. De vergunning geldt voor uitvoer of tussenhandel naar 1 eindgebruiker in een land buiten de EU (derde land). De vergunning geldt voor 1 of meer goederen.
De vergunning geldt ook voor de doorvoer van goederen binnen de EU.
Een globale vergunning
Een globale vergunning geldt voor 1 specifieke exporteur of tussenhandelaar. De vergunning geldt voor uitvoer of tussenhandel naar 1 of meer eindgebruikers en distributeurs. De vergunning geldt in 1 of meer landen buiten de EU (derde land).
Een algemene vergunning (alleen voor bijlage 4)
Een algemene vergunning is een uitvoervergunning. Daarmee mogen bepaalde goederen naar bepaalde landen onder specifieke gebruiksvoorwaarden geëxporteerd worden.
Vergunning aanvragen
U kunt een individuele en een globale vergunning aanvragen met hetzelfde formulier.
U hoeft een algemene vergunning niet aan te vragen. Maar u moet zich wel laten registreren bij de Centrale dienst voor in- en uitvoer. U krijgt dan een registratienummer dat u moet vermelden als u aangifte doet. U mag de algemene vergunning gebruiken als u aan de voorwaarden voldoet.